บทที่ ๗ นิพพาน: ความดับทุกข์

บทที่ ๗: นิพพาน: ความดับทุกข์

๑. ความหมายของนิพพาน

นิพพาน (Nirvana/Nibbana): ความดับสนิทแห่งกิเลสและกองทุกข์ทั้งปวง (ตัณหา) เป็นสภาวะที่พ้นจากวงจรการเกิดดับ

๒. ความสิ้นสุดไปแห่งการเวียนว่ายตายเกิดหรือสังสารวัฏตามแนวทางศาสนาอื่น

ศาสนาอื่นอาจเรียกว่า โมกษะ, เอกภาพกับพระผู้เป็นเจ้า, หรือการเข้าสู่สวรรค์ แต่ในพุทธศาสนา นิพพานเป็นสภาวะที่พ้นจากทุกข์โดยสมบูรณ์ ไม่ใช่เพียงแค่การไปเกิดในภพภูมิที่ดี

๓. นิพพานคือจุดหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา

เป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดของการปฏิบัติธรรมทั้งหมด (วิมุตติ)

๔. นิพพานธาตุ

แบ่งเป็น ๒ ประเภท:

1. สอุปาทิเสสนิพพาน: นิพพานที่ยังมีส่วนเหลืออยู่ (กิเลสดับแล้ว แต่ขันธ์ ๕ ยังเหลืออยู่ เช่น องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเมื่อตรัสรู้แล้ว)
2. อนุปาทิเสสนิพพาน: นิพพานที่ไม่มีส่วนเหลืออยู่ (ดับทั้งกิเลสและขันธ์ ๕ ดับขันธปรินิพพาน)